ΕΛ.Ι.Ε.Κ.

Βρίσκεστε εδώ: Home Σχετικά με τον Καρκίνο

ΕΛΠΙΔΑ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΤΟΥ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΥ

Ο καρκίνος δεν κατέχει πια τον τίτλο της «επάρατης νόσου».

Τα τελευταία 30-40 χρόνια η θνησιμότητα μειώνεται κατά περίπου 1% τον χρόνο στις ανεπτυγμένες χώρες. Ενώ παλιότερα χάναμε τον έναν στους δύο ασθενείς, σήμερα γίνονται καλά περισσότεροι από δύο στους τρεις. Παντού έχουμε μικρή ή μεγάλη πρόοδο.

Τον καρκίνο του μαστού, ο οποίος παλιά κόστιζε τη ζωή σε περισσότερες από μία στις δύο ασθενείς, πλέον τον ξεπερνούν οι δύο στις τρεις γυναίκες. Στον μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα, ακόμα και στον καρκίνο του παγκρέατος, που κάποτε λέγαμε ότι η επιβίωση είναι θέμα μηνών, έχουμε πλέον ασθενείς που ζουν χρόνια με αυτόν. Στον καρκίνο του νεφρού, του παχέος εντέρου ,του ουροποιογεννητικού συστήματος αντρών και γυναικών, οι καινοτόμες θεραπείες χαρίζουν πολλά χρόνια ζωής σε πολλούς πάσχοντες.

Οι θετικές εξελίξεις στον πόλεμο κατά του καρκίνου αναμένεται να πολλαπλασιασθούν τα επόμενα 5-10 χρόνια, με αιχμή τους συνδυασμούς κλασικών θεραπειών (χειρουργική, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία) με καινοτόμες θεραπείες (ανοσοθεραπεία, χρήση μικρών βιομορίων αντικαρκινικής δράσης, μονοκλωνικά αντισώματα, κυτταρικές θεραπείες κ.ά.).

Το «πάντρεμα» αυτό δεν αυξάνει απλώς τις πιθανότητες ίασης, αλλά έχει ένα ακόμα ουσιώδες πλεονέκτημα: διαφυλάσσει την ποιότητα της ζωής των ασθενών.

Ο καρκίνος είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η ανθρωπότητα: μια πολύπλοκη ασθένεια , αφού κάθε μορφή καρκίνου συνιστά διαφορετική νόσο, στην οποία εμπλέκονται γενετικοί, κληρονομικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ολοένα και περισσότερο, όμως κατανοούμε τους μηχανισμούς του, σε κάποιες μορφές του η πρόοδος που έχει συντελεστεί είναι εντυπωσιακή ενώ κάποιες άλλες αντιστέκονται στις θεραπείες που διαθέτουμε. Η μάχη συνεχίζεται. Ο καρκίνος έπαψε να είναι ο αόρατος και άχρονος εχθρός, οι νίκες μας είναι πολύ περισσότερες στον πόλεμο αυτό και οι ήρωες μας είναι οι ασθενείς μας! Τις μάχες θα τις συνεχίσουμε και θα τις κερδίσουμε! Κάθε νίκη κατακτήθηκε από τη βαθύτερη κατανόηση της νόσου. Κάθε φορά η λύση ενός αινίγματος θα οδηγεί στη λύση του επόμενου. Κάθε μέρα βάζουμε έναν κρίκο στην αλυσίδα της γνώσης ενάντια στον καρκίνο. Αξιοποιούμε τα όπλα της εξατομικευμένης ιατρικής, που είναι προσαρμοσμένη στο γονιδιακό και μοριακό προφίλ κάθε ασθενούς.Με άλλα λόγια, ένας όγκος δεν είναι μια μάζα πανομοιότυπων καρκινικών κυττάρων, αλλά ένα μωσαϊκό γενετικά διαφορετικών κυττάρων που ούτε είναι δυνατό να εντοπισθούν σε μία και μόνη βιοψία, ούτε ανταποκρίνονται στο ίδιο φάρμακο. Οι διαφορετικοί όγκοι έχουν διακριτές γενετικές μεταλλάξεις. Το ίδιο φαίνεται πως συμβαίνει και στα διαφορετικά μέρη του ίδιου όγκου. Τα βήματα της επιστήμης μπορεί να φαντάζουν αργά στους περισσότερους ανθρώπους, αλλά για εμάς τους ογκολόγους οι μικρές μάχες που κερδίζονται μας κάνουν να αισιοδοξούμε. Το στίγμα της αισιοδοξίας προέρχεται από τους επιστήμονες , που από το 2000 και μετά, καθημερινά «ξεκλειδώνουν» τα μυστικά της μοριακής και κυτταρικής βιολογίας.Ο καρκίνος είναι διαφορετικός από άνθρωπο σε άνθρωπο. Έχει πολλά “πρόσωπα”, διότι αναπτύσσεται μέσα από πολλά μονοπάτια. Εμείς μπορεί να μπλοκάρουμε το ένα, εκείνος όμως πιθανόν να βρει κάποιο άλλο. Γι’ αυτό και είναι δύσκολο να βρει κανείς ένα φάρμακο που θα νικήσει τον καρκίνο σε όλους τους ασθενείς.

Αλλά ακόμα κι αν δεν εξαλειφθεί εντελώς ο καρκίνος, σε μερικά χρόνια θα είναι χρόνια νόσος: οι άνθρωποι θα ζούμε με τον καρκίνο και δεν θα πεθαίνουμε από αυτόν.

Πάνω από όλα όμως θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε την αξία της πρόληψης. Η υγεία μας είναι ένα παζλ. Κάποια κομμάτια, εκτός από την κληρονομική προδιάθεση, είναι στα χέρια μας, αρκεί να τροποποιήσουμε τον τρόπο ζωής μας. Αποφυγή καπνίσματος και ηλιακής ακτινοβολίας, σωστή διατροφή, άσκηση, εμβολιασμός ενάντια στον HPV, τακτική παρακολούθηση (κολονοσκόπηση, PAPτεστ και μαστογραφία για τις γυναίκες, PSA για τους άνδρες) θα πρέπει να ενσωματωθούν στην κουλτούρα μας και η πρόληψη να γίνει στάση ζωής!

  • Γράφτηκε από τον/την ΕΛ.Ι.Ε.Κ.
  • Εμφανίσεις: 478
Έλεγχος συμπτωμάτων στο Διαδίκτυο

Έλεγχος συμπτωμάτων στο Διαδίκτυο. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι

Της Αδαμαντίας Νικολαΐδη

 Όλοι μας αναζητούμε στο Διαδίκτυο πληροφορίες για πληθώρα καθημερινών προβλημάτων. Αναζητούμε λύσεις και βρίσκουμε απαντήσεις «ειδικών» που εγγυώνται τα καλύτερα αποτελέσματα. Και σίγουρα όλοι μας έχουμε την εμπειρία της απογοήτευσης όταν τα δεδομένα που βρίσκουμε δεν επαληθεύονται ή μας οδηγούν σε λάθος δρόμο.

Φανταστείτε πόσο σοβαρότερες είναι οι συνέπειες λανθασμένων πληροφοριών όταν αυτές αφορούν την υγεία μας.

Η πανσπερμία πληροφοριών στο Διαδίκτυο προσελκύει τους ασθενείς καθώς ψάχνουν να βρουν τις αιτίες των συμπτωμάτων τους αλλά και τη θεραπευτική τους αντιμετώπιση.

Ο κίνδυνος που ελλοχεύει κατά την αναζήτηση συμπτωμάτων στο Διαδίκτυο είναι τεράστιος. Οι λόγοι είναι πολλοί.

Πρώτα απ΄ όλα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι η καταγραφή συμπτωμάτων δεν μπορεί να οδηγήσει τις περισσότερες φορές σε σωστή διάγνωση, γιατί η διαφορική διάγνωση δεν αποτελεί μια θεωρητική αλλά μια δυναμική διαδικασία. Μια διαδικασία όπου η προσωπική επαφή ασθενούς και γιατρού είναι προαπαιτούμενο για να προκύψει το σωστό αποτέλεσμα, καθώς απαιτείται σωστή και λεπτομερής λήψη του ιατρικού ιστορικού και κλινική εξέταση του ασθενούς.

Επιπλέον όταν ψάχνουμε στο διαδίκτυο την αιτία των συμπτωμάτων που εμφανίζουμε, ενημερωνόμαστε από πηγές που τις περισσότερες φορές είναι τελείως αναξιόπιστες και αποσκοπούν στην προώθηση συγκεκριμένων υπηρεσιών ή προϊόντων. Επίσης πολλές φορές πρόκειται για αναφορές ασθενών που περιγράφουν τη ατομική τους εμπειρία που καμία σχέση δεν έχει με τη δική μας, καθώς καθένας μας αποτελεί μια ξεχωριστή οντότητα.

Ένα άλλο πρόβλημα που προκύπτει είναι το γεγονός ότι όταν αποφασίσουμε μετά την έρευνα μας στο διαδίκτυο να δούμε τον γιατρό, έχουμε ήδη σχηματίσει την προσωπική μας άποψη και περιγράφουμε τα συμπτώματα μας καθοδηγούμενοι απ’ αυτήν, τονίζοντας κάποια συμπτώματα μας και αποσιωπώντας άλλα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο γιατρός να δυσκολεύεται στην προσπάθεια της διαφορικής διάγνωσης και μερικές φορές να καταλήγει σε λανθασμένα συμπεράσματα.

Πολλά κοινά συμπτώματα μπορεί να μαρτυρούν μια απλή ίωση, αλλά και κάτι πιο σοβαρό. Μόνο όμως ο γιατρός μπορεί να διαχωρίσει ποιο από τα δύο συμβαίνει. Η συνεχής αναζήτηση ιατρικών πληροφοριών στο διαδίκτυο χαρακτηρίζεται πλέον ως cyberchondria, δηλώνοντας ότι τα άτομα αυτά φοβούνται ότι πάσχουν από κάποια ασθένεια και αναζητούν τα συμπτώματα τους στο διαδίκτυο. Η ελλιπής γνώση και η εξειδίκευση των πληροφοριών οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα και εντείνουν ακόμη περισσότερο το φόβο.

Ειδικότερα η διερεύνηση συμπτωμάτων που ενδέχεται να αφορούν ογκολογικά νοσήματα πρέπει να γίνεται με ενδελεχή τρόπο, ώστε να επιτυγχάνεται έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση. Στις περιπτώσεις αυτές η αναζήτηση συμπτωμάτων στο διαδίκτυο, μπορεί να αποβεί μοιραία λόγω καθυστέρησης στη διάγνωση, ενώ μπορεί να οδηγήσει τον ογκολογικό ασθενή σε λήψη λανθασμένων αποφάσεων όσον αφορά τη θεραπεία του. Υπάρχουν πολλά αναξιόπιστα site που διαφημίζουν ως θαυματουργές θεραπείες σκευάσματα αγνώστου σύστασης που πολλές φορές έχουν αρνητικές συνέπειες.

Ζούμε στην εποχή της εξατομικευμένης θεραπείας του ογκολογικού ασθενούς και συνεπώς η σωστή εκτίμηση των συμπτωμάτων που θα θέσει τη διάγνωση, θα ακολουθηθεί από την κατάλληλη στοχευμένη θεραπεία. Εξατομίκευση της θεραπείας σημαίνει βέλτιστα  αποτελέσματα με αναμενόμενες και διαχειριζόμενες παρενέργειες.

Γι αυτό μην αγχώνεστε αναζητώντας στο Διαδίκτυο απαντήσεις στα όποια συμπτώματα σας. Απευθυνθείτε στο γιατρό σας. Θα σας ακούσει προσεκτικά, θα σας καθοδηγήσει σωστά, θα καταλήξει στη διάγνωση και στη θεραπεία, γρήγορα, εύστοχα και αποτελεσματικά!

 

*Η Αδαμαντία Νικολαΐδη είναι Ογκολόγος.

  • Γράφτηκε από τον/την ΕΛ.Ι.Ε.Κ.
  • Εμφανίσεις: 845

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

του Ιωάννη Μούντζιου

 

Εισαγωγή

 Oι κλινικές μελέτες αποτελούν την πιο ουσιαστική παράμετρο ιατρικής έρευνας, η οποία μπορεί να μεταφραστεί σε άμεσα σε θεραπευτικό όφελος για τον ασθενή και την κοινότητα. Οι κλινικές μελέτες συνεισφέρουν σημαντικά στη γνώση και την πρόοδο στον αγώνα κατά του καρκίνου. Το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό από τις σημερινές θεραπείες είναι αποτέλεσμα γνώσης που αποκομίσαμε από τη διεξαγωγή κλινικών μελετών. Ανασκόπηση βάσεων δεδομένων κατέδειξε ότι μόνο 5% των ασθενών με κακοήθειες συμμετέχουν σε κλινικές μελέτες. Όπως αναδεικνύεται από σχετικά ερωτηματολόγια, οι περισσότεροι ασθενείς που δε συμμετέχουν σε κλινική μελέτη είτε δεν γνωρίζουν τι είναι οι κλινικές μελέτες είτε δεν τους δόθηκε αυτή η επιλογή.

Η μείωση της θνητότητας από κακοήθειες είναι πια πραγματικότητα που ανακοινώνεται συχνά τα τελευταία χρόνια στο διεθνή επιστημονικό τύπο. Αυτό οφείλεται στις νεώτερες θεραπείες που πρόεκυψαν από κλινικές μελέτες. Όμως τα αριθμητικά δεδομένα σε ότι αφορά την ίαση από κακοήθειες παραμένουν ακόμη απογοητευτικά. Ένας στους 3 ασθενείς με κακοήθεια ιάται, ενώ οι άλλοι 2 χάνουν τη ζωή τους από τη νόσο. Είναι λοιπόν αναμφίβολη η ανάγκη για νέες φαρμακευτικές ουσίες αλλά και γενικότερα θεραπευτικές προσεγγίσεις που θα προάγουν όχι μόνο την αποτελεσματικότητα αλλά και την ασφάλεια και θα συνεισφέρουν στην εξατομίκευση της θεραπείας.

Αυτή τη στιγμή 4000 φαρμακευτικές ουσίες ερευνώνται κλινικά σε ότι αφορά το θεραπευτικό όφελος και την ασφάλεια τους. Μεγαλύτερη συμμέτοχη ασθενών σε κλινικές μελέτες μεταφράζεται σε ταχύτερες απαντήσεις σε κρίσιμα ερευνητικά ερωτήματα και κατά συνέπεια σε επιστημονική πρόοδο που μπορεί να οδηγήσει σύντομα σε καλλίτερη θεραπεία των κακοήθων νεοπλασιών.

 

Οι κλινικές μελέτες προάγουν τη θεραπεία των κακοήθων νοσημάτων

 Η ιατρική επιστημονική έρευνα συνίσταται στην προκλινική και κλινική έρευνα. Η προκλινική έρευνα παρέχει μηχανιστικά δεδομένα σε σχέση με την πιθανή δράση μιας φαρμακευτικής ουσίας όταν δοκιμάζεται σε κυτταρικές σειρές (invitro) και προσφέρει κάποιες ενδείξεις για την πιθανή αποτελεσματικότητα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν παρέχει αποδείξεις σε σχέση με τη δραστικότητα και την ασφάλεια σε ανθρώπους.

Η προκλινική έρευνα όταν δοκιμάζεται σε ζώντες οργανισμούς μπορεί πιο αξιόπιστα να προβλέψει την πιθανή δραστικότητα αλλά και πάλι δεν τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητα στον άνθρωπο. Αυτό είναι προφανές εάν λάβουμε υπόψη ότι οι προκλινικές αυτές μελέτες πραγματοποιούνται σε ειδικά μοντέλα ανοσοκατασταλμένων οργανισμών στα όποια εμφυτεύονται ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα ή γενετικά μεταλλαγμένοι οργανισμοί. Σε ότι αφορά την ασφάλεια, οι τοξικολογικές μελέτες σε ζώα μπορούν να παρέχουν κάποιες ενδείξεις αλλά σε καμία περίπτωση δεν παρέχουν ικανά στοιχειά για τη διασφάλιση των ασθενών. Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της θαλιδομίδης. Η ουσία εκτιμήθηκε σε σχέση με την ασφάλεια της σε ζώα και έλαβε άδεια κυκλοφορίας στη Γερμανία σαν ασφαλής αντιεμετική ουσία. Η τερατογόνος δράση της φωκομελίας/αμέλεια που προκαλεί η θαλιδομίδη συμβαίνει μόνο στα πρώτιστα και δη στους ανθρώπους. Χαρακτηριστικά ο οργανισμός φαρμάκων των ΗΠΑ είχε αρνηθεί την έγκριση της ουσίας λόγω έλλειψης κλινικών στοιχείων ασφάλειας πριν βέβαια ακολουθήσουν οι πληροφορίες σχετικά με την τερατογόνο της δράση.

Δεν είναι σύμπτωση ότι η επίπτωση θανάτου από καρδιαγγειακά συμβάματα έχει μειωθεί στο μισό από το 1980-2000, αλλά είναι αποτέλεσμα επένδυσης σε βασική και κλινική ερεύνα. Η μεγάλη πλειονότητα αυτών των κλινικών μελετών χρηματοδοτείται από φαρμακευτικές εταιρείες και εταιρείες βιοτεχνολογίας δεδομένου του υψηλοτάτου κόστους διεξαγωγής μελετών φάσης ΙΙΙ.

Αυτό το δεδομένο οδηγεί τους επικριτές των κλινικών μελετών να πιστεύουν ότι οι κλινικές μελέτες είναι ανώφελες και ότι πρόκειται για «πειράματα» σε ανθρώπους καθοδηγούμενα μόνο από το κέρδος. Προφανώς αγνοούν μια πολύ απλή ιατρική αρχή, αυτή της βασισμένης σε αποδείξεις ιατρική πράξη (evidencebasedmedicine). H πραγματικότητα είναι ότι δε μπορούμε εκ των προτέρων να γνωρίζουμε ποιά είναι η βέλτιστη και ασφαλής θεραπεία. Είναι απαραίτητη η αντικειμενική εκτίμηση και σύγκριση σε ένα μεγάλο αριθμό ασθενών για να καταλήξουμε στα ακριβή οφέλη και τους ενδεχόμενους κινδύνους σε ότι αφορά μια προτεινόμενη θεραπεία ή παρέμβαση. Άλλωστε η αναγκαιότητα των κλινικών μελετών έχει θεσμοθετηθεί από τους διεθνείς οργανισμούς φαρμάκων με στόχο την προαγωγή της θεραπείας αλλά και της διασφάλισης της προστασίας του ασθενή.

Οι ιστορικές πήγες δεδομένων παρέχουν πληροφορίες μέσα από διαδικασίες αναδρομικής αναζήτησης αλλά δεν μπορούν να εξασφαλίσουν την ποιότητα και αμεροληψία των στοιχείων τους. Σημαντικότερα δεν έχουν καμία δυνατότητα να παρέχουν στοιχειά σε σχέση με νέες προτεινόμενες θεραπείες.

Ένα πολύ απτό παράδειγμα είναι αυτό της τυχαιοποιημένης μελέτης του εμβολίου κατά της πολιομυελίτιδας (Salk) που πραγματοποιήθηκε σε 600.000 μαθητές και οδήγησε στην έγκριση του πρώτου εμβολίου πρόληψης της νόσου. Στις μέρες μας η πολιομυελίτιδα δεν υφίσταται πλέον στο Δυτικό κόσμο. Στις κλινικές μελέτες οφείλουμε τη σημερινή ισχυρή επιστημονική βάση αντιμετώπισης θανατηφόρων νοσημάτων, όπως η φυματίωση. Συμπερασματικά, χωρίς τις κλινικές μελέτες αυτές οι ασθένειες θα αποτελούσαν και σήμερα ένα κίνδυνο για τις ζωές όλων μας.

Οι κλινικές μελέτες συχνά συγκρίνουν μια καθιερωμένη θεραπεία με μια νέα προτεινόμενη και πιο ελπιδοφόρα με στόχο να αναδείξουν ανωτερότητα ως προς την αποτελεσματικότητα ή-/και την ασφάλεια. Πραγματεύονται την ασφάλεια μιας αγωγής η αναζητούν το σωστότερο συνδυασμό η διαδοχή μιας σειράς θεραπευτικών παρεμβάσεων λαμβάνοντας υπόψη τόσο την ασφάλεια όσο και την αποτελεσματικότητα. Πιο πρόσφατα κατευθύνονται στο να βοηθήσουν την εξατομίκευση της θεραπείας για κάθε ογκολογικό ασθενή προάγοντας την αναγνώριση βιοδεικτών πρόβλεψης της ανταπόκρισης σε μια νέα στοχεύουσα θεραπεία.

Όλα τα παραπάνω είναι σημαντικά τόσο για την επιμήκυνση της επιβίωσης του ογκολογικού ασθενή όσο και για την πιθανή ίαση. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καρκίνος του όρχεως, νόσος που συνηθεστέρα πλήττει νέους άνδρες. Με τις ίδιες κυτταροτοξικές ουσίες και ιδιαίτερα μετά από εμπεριστατωμένες κλινικές μελέτες πάνω στους συνδυασμούς και τη μακροχρόνια ασφάλεια τους, έχουμε καταφέρει να προσφέρουμε σήμερα σε συντριπτικό ποσοστό των ασθενών την ίαση και μάλιστα με βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας.

  

Οι Ασθενείς

 Οι άρτια σχεδιασμένες κλινικές μελέτες που πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της ορθής κλινικής πρακτικής (goodclinicalpractice) παρέχουν τις εξής δυνατότητες για τους ασθενείς        

  • Έχουν οι ίδιοι ενεργό ρολό στη διαχείριση της υγείας τους
  • Έχουν δωρεάν πρόσβαση σε νέες θεραπευτικές επιλογές πριν αυτές να είναι διαθέσιμες στο ευρύ κοινό. Να σημειωθεί ότι κατά μέσο όρο απαιτούνται 6-9 έτη για την είσοδο ενός νέου φαρμακευτικού σκευάσματος στην κλινική πράξη
  • Έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένη σε σχέση με τη νόσο τους φροντίδα σε κέντρα υψηλού επιστημονικού κύρους κατά τη διάρκεια της κλινικής μελέτης.
  • Οι κλινικές που συμμετέχουν στις κλινικές μελέτες ελέγχονται από τις Εθνικές και Ευρωπαϊκές αρχές/οργανισμούς φαρμάκων, ενώ ακόμη και οι αντίστοιχες αρχές των ΗΠΑ έχουν συνήθως δικαίωμα ελέγχου. Αυτός ο ‘έλεγχος’ διασφαλίζει τους ασθενείς
  • Οι ασθενείς ασφαλίζονται υποχρεωτικά έναντι άμεσων βλαβών στην υγεία τους αλλά και ιατρογενών σφαλμάτων  
  • Οι νεότερες κλινικές μελέτες συχνότερα χρησιμοποιούν προγνωστικούς και προβλεπτικούς δείκτες (για παράδειγμα ύπαρξη δεδομένης γονιδιακής μετάλλαξης) για την αναγνώριση των ασθενών που θα ωφεληθούν από την προτεινόμενη αγωγή. Αυτό αυξάνει πολύ τις πιθανότητες ο ασθενής που συμμετέχει να έχει όφελος από την εξεταζόμενη φαρμακευτική αγωγή
  • Βοηθούν τους υπολοίπους ασθενείς συνεισφέροντας στην ιατρική ερεύνα

Έχουν πραγματοποιηθεί αναδρομικές έρευνες σε σχέση με το όφελος συμμετοχής σε κλινικές μελέτες. Σε όλες τις αναφορές της διεθνούς βιβλιογραφίας οι ασθενείς που συμμετέχουν σε κλινικές μελέτες χαίρουν μακρότερης επιβίωσης από τους λοιπούς. Αναμφίβολα αυτό είναι αποτέλεσμα των προαναφερθέντων όπως αναλύεται και στην εισήγηση που αφορά στην ηθική θεώρηση.

 

Ο ρόλος των κλινικών μελετών στο επίπεδο παροχής ιατρικών υπηρεσιών

 Η επιλογή ενός κέντρου για τη διεξαγωγή πολυκεντρικών κλινικών μελετών αποτελεί ένδειξη εμπειρίας, επιστημονικού κύρους και υψηλού επίπεδου ιατρικών και νοσηλευτικών υπηρεσιών. Το κέντρο και οι συμμετέχοντες ερευνητές έχουν εκπαιδευτεί σύμφωνα με τις αρχές της ορθής κλινικής πρακτικής και περιοδικά υποβάλλονται σε επαναληπτική εκπαίδευση. Η συμμέτοχη του κέντρου στην εκάστοτε κλινική μελέτη προϋποθέτει ότι το κέντρο είναι σύμφωνο με τη διεξαγωγή ελέγχου των αρχείων του που αφορούν στη μελέτη, από τον Ελληνικό και διεθνή οργανισμό φαρμάκων. Αυτό προϋποθέτει ακριβή τήρηση και αυστηρή φύλαξη των ιατρικών αρχείων.

Τέλος τα κέντρα που συμμετέχουν σε κλινικές μελέτες έχουν πρώιμη και δωρεάν πρόσβαση σε υπό έγκριση φαρμακευτικές ουσίες παρέχοντας στους Έλληνες ασθενείς άμεσα θεραπεία που στις πιο πολλές περιπτώσεις απαιτεί πάνω από ένα έτος για να εγκριθεί και κυκλοφορήσει.

Αναμφίβολα οι κλινικές μελέτες δρουν καταλυτικά στη δημιουργία και διατήρηση κέντρων παροχής ιατρικών και νοσηλευτικών υπηρεσιών ύψιστου επίπεδου.

 

Ο ρόλος των κλινικών μελετών στη ιατρική εκπαίδευση

 Οι κλινικές μελέτες αποτελούν μια υποδειγματική πλατφόρμα εκπαίδευσης νέων συναδέλφων στην ορθή κλινική πρακτική. Οι κλινικές μελέτες καθοδηγούν με ιδιαίτερη λεπτομέρεια σε σχέση με τις ιατρικές πράξεις αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για ιατρικά σφάλματα. Η αντιμετώπιση του ασθενή «επιβλέπεται» από τον κύριο ερευνητή της μελέτης, το θεράποντα γιατρό αλλά και τους οργανισμούς φαρμάκων όπως και τους τοπικούς θεσμούς (Επιστημονικό συμβούλιο/Επιτροπές). Απαιτούν λοιπόν ιδιαίτερη προσοχή και πειθαρχία, στοιχεία ιδιαίτερα σημαντικά στην παιδεία των νέων συναδέλφων που εκπαιδεύονται στις αντίστοιχες κλινικές. 

     

Η σημασία των κλινικών μελετών για το επιστημονικό κύρος της ελληνικής ιατρικής

Η συμμέτοχη της Ελλάδας σε πολυεθνικές και πολυκεντρικές κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ/ ΙV αποτελεί μονόδρομο για την αναγνώριση του επιστημονικού μας κύρους. Η πραγματοποίηση μικρότερων κλινικών μελετών (φάσης Ι/ΙΙ και μεταφραστικής έρευνας) με πρωτοβουλία των Ελλήνων ερευνητών αποτελεί καταλύτη για την επιστημονική μας πρόοδο σε πολλά επίπεδα. Το δεύτερο όμως προαπαιτεί το πρώτο.

Η συμμέτοχη σε κλινικές μελέτες ελεγχόμενες από τους διεθνείς οργανισμούς (ΕΜΕΑ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και FDA των ΗΠΑ) αποτελεί για ένα ερευνητικό κλινικό κέντρο μια επιβεβαίωση άριστης ποιότητας παροχής ιατρικών υπηρεσιών και υψηλού επιστημονικού επιπέδου. Προκειμένου να προτείνει ο χορηγός μιας μελέτης σε ένα ερευνητικό κέντρο να συμμετέχει σε μια κλινική μελέτη πρέπει να έχει τα απαραίτητα εχέγγυα σε σχέση με το επιστημονικό κύρος των ερευνητών και την ποιότητα παροχής ιατρικών υπηρεσιών (goodclinicalpracticeGCP). Η επιστημονική επάρκεια των ερευνητών και η εμπειρία που διαθέτουν στη διεξαγωγή κλινικών μελετών αποτελούν προαπαιτούμενα.

Η συμμέτοχη σε κλινικές μελέτες δίνει στους ερευνητές τη δυνατότητα να συνεργαστούν με συναδέλφους τους και άλλες συνεργατικές ομάδες σε διεθνές επίπεδο. Ο Ελλαδικός χώρος δε διαθέτει ‘βαριά’ φαρμακοβιομηχανία ούτε πολλές εταιρείες βιοτεχνολογίας. Οι συνεργασίες σε πολυεθνικές μελέτες παρέχουν μοναδικές δυνατότητες ανάπτυξης, επιστημονικής εγρήγορσης και ανταγωνιστικότητας. Η επιστημονική ανταλλαγή απόψεων σε επίπεδο επιστημονικής ισοτιμίας και η αναγνώριση του επιστημονικού μας κύρους, δίνει τη δυνατότητα στους Έλληνες επιστήμονες να προτείνουν τη διεξαγωγή κλινικών μελετών που θα απαντήσουν σε σημαντικά κλινικά ερωτηματικά σε σχέση με μια προτεινόμενη θεραπεία. Κάτω από το πρίσμα της ανάγκης για εξατομικευμένη θεραπείας στην ογκολογία μπορούμε να προτείνουμε μικρές κλινικές μελέτες που να κατευθύνουν τη θεραπευτική του μέλλοντος. Η δυνατότητα μας να έχουμε ισχυρό επιστημονικό λόγο στη διεθνή κοινότητα κρίνεται σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητα μας να συμμετάσχουμε ενεργά στην ιατρική πρόοδο και να μην ωθούμαστε σε επιστημονική απομόνωση.

Συνοπτικά η συμμέτοχη μας σε κλινικές μελέτες μας καταξιώνει στη διεθνή επιστημονική κοινότητα και προσφέρει μοναδική δυνατότητα να συμμετέχουμε στην πρόοδο της ιατρικής

  

Συμπεράσματα

 Πίσω από κάθε φαρμακευτική ουσία που χορηγείται και κάθε ιατρική πράξη που πραγματοποιείται με επιτυχία σήμερα βρίσκονται χιλιάδες άνθρωποι που έχουν εθελοντικά συμμετάσχει σε κλινικές μελέτες. Χωρίς τη δική τους συνεισφορά πολλοί άνθρωποι θα υπέφεραν σήμερα, ενώ με την πρόοδο της ιατρικής μπορούν πλέον να θεραπευτούν.

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η κλινική έρευνα δεν αφορά μόνο στην αναγνώριση του επόμενου "υπερφαρμάκου". Οι κλινικές μελέτες παρέχουν ανεκτίμητης αξίας πληροφορίες σε σχέση με τα οφέλη και την ασφάλεια θεραπειών προσφέροντας τη δυνατότητα σε ασθενείς και γιατρούς να επιλέξουν θεραπεία που βασίζεται σε τεκμηριωμένα και αξιόπιστα στοιχεία.

Η συμμέτοχη της Ελλάδας στις διεθνείς κλινικές μελέτες αλλά και η διεξαγωγή μελετών από τους Έλληνες επιστήμονες μας διασφαλίζει την επιστημονική μας πρόοδο και την καλή φροντίδα των ασθενών μας.

Συμπερασματικά επειδή κάθε νέα φαρμακευτική ουσία και θεραπευτική συσκευή αξιολογείται μόνο μέσα από στενά επιβλεπόμενες και αυστηρά ελεγχόμενες κλινικές μελέτες που εξασφαλίζουν την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα, οι ασθενείς πρέπει να παροτρύνονται να συμμετέχουν σε κλινικές μελέτες. Αναμφίβολα οι ασθενείς είναι οι πραγματικοί ήρωες που με τη συμμετοχή τους προάγουν την πρόοδο της ιατρικής στον αγώνα κατά του καρκίνου.

  • Γράφτηκε από τον/την ΕΛ.Ι.Ε.Κ.
  • Εμφανίσεις: 900
image 13072020

Συμβουλές για διακοπές με ασφάλεια την εποχή της πανδημίας

Του Γεωργίου Ρηγάκου

 

Οι τελευταίοι μήνες ήταν μια μεγάλη δοκιμασία για όλους μας. Η πανδημία του COVID 19 άλλαξε τον τρόπο ζωής και δημιούργησε πρωτόγνωρες συνθήκες κοινωνικής απομόνωσης με ιδιαίτερη ανησυχία για τις ευπαθείς ομάδες αλλά και μεγάλο πρακτικό και συναισθηματικό φορτίο λόγω των περιορισμών στην φυσική επαφή ακόμα και μεταξύ των οικείων προσώπων προκειμένου να προστατευθούν οι πιο ευάλωτοι του κοινωνικού συνόλου.

Αυτή η συλλογική προσπάθεια απέδωσε καρπούς και καταφέραμε όλοι μαζί αυτήν την περίοδο η χώρα μας να εμφανίζει πολύ χαμηλό ρυθμό μετάδοσης του ιού και να έχει επανέλθει σε μια κανονικότητα στους ρυθμούς της καθημερινότητας, που επιτρέπει πλέον ακόμα και το σχεδιασμό διακοπών.

Είναι όμως εμφανές πως ο κίνδυνος δεν έχει εκλείψει και φαίνεται πιθανή η αναζωπύρωση της επιδημίας, ειδικά με τη σταδιακή απελευθέρωση των μετακινήσεων από και προς το εξωτερικό.

Στο πλαίσιο αυτό συστήνουμε σε όλους αλλά πολύ περισσότερο στους ασθενείς με κακοήθεια να τηρούν και στις διακοπές  τους παρακάτω  κανόνες ασφαλείας που θα τους προστατέψουν από την προσβολή από τον κορονοϊό αλλά και θα αποτρέψουν την περαιτέρω  διασπορά του ιού στην κοινότητα.

  • Πλένετε συχνά τα χέρια σας με σαπούνι και τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 15-20 δευτερόλεπτα ή χρησιμοποιείτε ένα απολυμαντικό χεριών με τουλάχιστον 60% αλκοόλ.
  • Αποφεύγετε να αγγίζετε τα μάτια, τη μύτη και το στόμα σας με άπλυτα χέρια.
  • Καλύψτε τον βήχα σας ή το φτέρνισμα σας με ένα χαρτομάντηλο το οποίο στη συνέχεια θα πετάξετε.
  • Τα καθαριστικά οικιακής χρήσης και μαντηλάκια είναι αποτελεσματικά για τον καθαρισμό και την απολύμανση αντικειμένων και επιφανειών που αγγίζουμε συχνά.
  • Αποφύγετε τις χειραψίες και τη σωματική επαφή
  • Προτιμάτε για έξοδο μέρη που τηρούν τους κανόνες ασφαλείας που συστήνει η πολιτεία. Για εστιατόρια, καφέ, μπαρ αλλά και παραλίες προβλέπονται αποστάσεις ασφαλείας και περιορισμοί στον αριθμό των θαμώνων προκειμένου να μειώνεται ο κίνδυνος έκθεσης
  • Αν υπάρχει η δυνατότητα, επιλέξτε να κάνετε τηλεφωνικά/ηλεκτρονικά εργασίες που δεν απαιτούν τη φυσική παρουσία σας  (ψώνια, τράπεζες κλπ)
  • Συστήνουμε τη χρήση μάσκας σε πολυσύχναστα μέρη όπως σούπερ μάρκετ, τράπεζες και μέσα μαζικής μεταφοράς. Η χρήση της είναι επιβεβλημένη για όποιον επισκεφτεί για οποιοδήποτε λόγο νοσοκομείο ή ιατρείο αλλά και για όποιον  έχει συμπτώματα καθώς περιορίζει τη πιθανότητα να μεταδώσει τον ιό, αν νοσεί. Είναι πολύ σημαντική η σωστή χρήση της μάσκας.
  • Πλύνετε τα χέρια σας αμέσως πριν φορέσετε τη μάσκα και οπωσδήποτε πριν την αφαιρέσετε.
  • Τοποθετείστε τη μάσκα ώστε να καλύπτει πλήρως τη μύτη, το στόμα και το πηγούνι και να μην υπάρχουν κενά μεταξύ μάσκας και προσώπου. Εάν η μάσκα έχει μεταλλικό έλασμα πιέστε το απαλά γύρω από τη ράχη της μύτης. ΜΗΝ αγγίζετε τη μάσκα όταν τη φοράτε γιατί μπορεί να μεταφέρετε τον ιό στα δάκτυλά σας.
  • Η μάσκα αφαιρείται πιάνοντας μόνο τα κορδόνια πρώτα από κάτω και μετά από πάνω. Εάν πρόκειται για μάσκα με λαστιχένιους βραχίονες, αφαιρείται πιάνοντας ταυτόχρονα τους λαστιχένιους βραχίονες.
  • Μην αγγίζετε το μπροστινό μέρος της μάσκας! Θεωρείται μολυσμένο!
  • Η μάσκα πρέπει να αφαιρείται και να απορρίπτεται όταν υγρανθεί.
  • Απορρίπτετε τη μάσκα κρατώντας την πάντα από τα κορδόνια ή τους λαστιχένιους βραχίονες.
  • Εάν η μάσκα είναι πολλαπλών χρήσεων πλύνετε την το συντομότερο δυνατόν μετά από κάθε χρήση με κοινό απορρυπαντικό και σε θερμοκρασία 60ο.
  • Προσπαθήστε να τηρείτε τις αποστάσεις ασφαλείας (2 μέτρα) ακόμα και αν φοράτε μάσκα ειδικά σε μέρη με αυξημένο συγχρωτισμό (ΜΜΜ, πλοία κλπ)
  • Αποφεύγετε οπωσδήποτε τη στενή επαφή (σε απόσταση 2 μέτρων) με όποιον έχει συμπτώματα.

Αν οι ίδιοι εμφανίσετε συμπτώματα, παραμείνετε σπίτι και επικοινωνήστε τηλεφωνικά με τον γιατρό σας ή καλέστε τον τοπικό γιατρό στο μέρος όπου παραθερίζετε. Για ήπια συμπτώματα δεν χρειάζεται παρέμβαση. Αν τα συμπτώματα σας γίνουν πιο έντονα (πχ δύσπνοια) επικοινωνήστε με τον γιατρό σας ή/και τον ΕΟΔΥ στο 1135 για οδηγίες.

Άλλα χρήσιμα τηλέφωνα:

  • 24ωρη γραμμή για Covid-19 (ΕΟΔΥ): 1135
  • Τηλεφωνικό κέντρο ΕΟΔΥ: 2105212000
  • Τηλέφωνο ΕΚΑΒ: 166
  • Τηλεφωνικό Κέντρο Υπουργείο Τουρισμού: 2103736001
  • Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ): 1500

Και στη περίοδο των διακοπών σημειώνουμε πως όλοι οι ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία για τον καρκίνο που προκαλεί καταστολή του αμυντικού συστήματος (πχ χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία) είναι σε ομάδα ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ιδίως οι ηλικιωμένοι. Δεν προκαλούν όλα τα ογκολογικά φάρμακα του ίδιου βαθμού ανοσοκαταστολή, αλλά καλύτερα επικοινωνήστε με το γιατρό σας για περισσότερες λεπτομέρειες.

 Αν κατά την περίοδο των διακοπών σας χρειαστεί να επισκεφτείτε τον ογκολόγο σας θυμηθείτε πως οι ασθενείς που προσέρχονται για θεραπεία πρέπει να μην συνοδεύονται από πάνω από ένα άτομο και αυτό μόνο αν είναι απαραίτητο. Τα ογκολογικά τμήματα λαμβάνουν κάθε δυνατό μέτρο για να αποτρέψουν την διασπορά της ίωσης από ελέγχους στην είσοδο μέχρι κάθε λογής μέτρα αντισηψίας. Επίσης αν έχετε  ΠΥΡΕΤΟ ή/και ΒΗΧΑ, πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό σας  για να αναβληθεί το ραντεβού και να εκτιμηθεί αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος. Οι ασθενείς με ύποπτα συμπτώματα πρέπει να καλούν τον γιατρό τους για οδηγίες άμεσα και να ΜΗΝ έρχονται χωρίς ειδοποίηση στα ιατρεία.

Ακολουθώντας αυτές τις απλές οδηγίες, γίνεται πιο αποτελεσματική η προστασία όλων και ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων.

Ευχόμαστε καλό καλοκαίρι σε όλους!

 

*Ο Γεώργιος Ρηγάκος είναι Παθολόγος Ογκολόγος στην Γ' ογκολογική κλινική - Πρότυπη Ογκολογική Ομάδα του Νοσοκομείου "Υγεία".

 

  • Γράφτηκε από τον/την ΕΛ.Ι.Ε.Κ.
  • Εμφανίσεις: 660

Ογκολογικοί Ασθενείς & Covid-19

  • Γράφτηκε από τον/την ΕΛ.Ι.Ε.Κ.
  • Εμφανίσεις: 1275